โครงการพัฒนาระบบการจัดสรรอวัยวะ ศูนย์รับบริจาคอวัยวะ สภากาชาดไทย

การปลูกถ่ายอวัยวะ “เวลา” ไม่ใช่แค่ตัวเลข แต่หมายถึง “โอกาสในการมีชีวิตอยู่ต่อ”ท่ามกลางความหวัง จากข้อมูลพบว่าจำนวนผู้ป่วยรอรับอวัยวะในประเทศไทยสะสมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จาก 6,279 รายในปี 2566 ขึ้นมาเป็น 7,486 รายในปี 2568 และล่าสุด ณ เดือนกรกฎาคม 2569 มีผู้ป่วยรอรับการปลูกถ่ายสูงถึง 8,187 ราย ในขณะที่ตลอดช่วงเวลาดังกล่าว มีผู้ป่วยได้รับปาฏิหาริย์แห่งการปลูกถ่ายเพียง 768 ราย สวนทางกับจำนวนผู้ป่วยลงทะเบียนใหม่ที่พุ่งสูงขึ้นถึง 1,524 ราย ซึ่งคิดเป็นเกือบสองเท่าของผู้ได้รับการปลูกถ่ายในแต่ละเดือน ส่งผลให้มีผู้ป่วยต้องเสียชีวิตระหว่างการรอคอยเพิ่มขึ้นอย่างน่าเสียดาย แม้จะมีประชาชนแสดงความจำนงบริจาคอวัยวะสะสมมากกว่า 2 ล้านราย และสภากาชาดไทยตั้งเป้าหมายผู้บริจาคอวัยวะที่เสียชีวิตสมองตายไว้ที่ 600 รายต่อปี แต่ช่องว่างระหว่างผู้รอรับกับการปลูกถ่ายจริงก็ยังคงกว้างนัก  ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนถึงความเจ็บปวดของการรอคอยอย่างเด่นชัด อวัยวะที่ได้รับบริจาคแต่ละส่วนจึงเปรียบประดุจ “ของขวัญชิ้นสุดท้าย” ที่มีคุณค่ายิ่งใหญ่เกินกว่าจะประเมินค่าได้ และเมื่อการมอบโอกาสครั้งสำคัญนี้เกิดขึ้น กระบวนการหลังจากนั้นจะต้องดำเนินไปด้วยความรวดเร็วและแม่นยำที่สุด เพราะอวัยวะที่ได้รับบริจาค... ไม่เคยรอใคร

ศูนย์รับบริจาคอวัยวะ สภากาชาดไทย ซึ่งทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางบริหารจัดการและจัดสรรอวัยวะเพื่อการปลูกถ่ายแก่ผู้ป่วยทั่วประเทศ จึงต้องเผชิญกับภาระงานจัดสรรที่ซับซ้อนและแข่งกับนาทีชีวิตในทุกขั้นตอน การจัดสรรต้องประสานงานระหว่างโรงพยาบาลต้นทางของผู้บริจาค โรงพยาบาลปลายทางของผู้รับ ห้องปฏิบัติการ ตลอดจนการประมวลผลปัจจัยทางการแพทย์มากมาย ทั้งประเภทอวัยวะ หมู่เลือด อายุ ระยะเวลารอคอย และความรุนแรงของโรค แม้ที่ผ่านมาศูนย์รับบริจาคอวัยวะ จะเคยเปิดใช้ระบบฐานข้อมูล Organ Donation Centre System (ODCS) แต่ระบบเดิมยังมีข้อจำกัดอย่างมากในการรองรับเงื่อนไขการจัดสรรที่ซับซ้อน ไม่ว่าจะเป็นกรณีต้องนำอวัยวะกลับมาจัดสรรใหม่ การเปลี่ยนโรงพยาบาลสมาชิกหรือทีมผ่าตัดกะทันหันหลังประมวลผล การรับมือกรณีหยุดหรือยกเลิกการจัดสรรบางอวัยวะ การออกผ่าตัดของกลุ่ม Regional Retrieval Team (RRT) การออกเอกสารประกันภัยบุคลากร ตลอดจนการปรับเปลี่ยนเกณฑ์การจัดสรรตามความก้าวหน้าทางการแพทย์ ความซับซ้อนเหล่านี้ทำให้การทำงานแบบเดิมไม่คล่องตัวพอ และสุ่มเสี่ยงต่อความล่าช้าในกระบวนการส่งต่ออวัยวะ

ด้วยเหตุนี้ สภากาชาดไทยจึงจัดทำ “โครงการพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศการจัดสรรอวัยวะ ศูนย์รับบริจาคอวัยวะ สภากาชาดไทย” เพื่อพัฒนาระบบ Organ Allocation Platform หรือระบบจัดสรรอวัยวะแบบดิจิทัลซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญที่จะเข้ามาทลายข้อจำกัดเดิมด้วยการพัฒนา Matching Algorithm จับคู่ผู้บริจาคและผู้ป่วยตามเกณฑ์แพทย์อย่างเป็นมาตรฐาน พัฒนาระบบแจ้งเตือนแบบ Real-time ให้ทุกฝ่ายประสานงานได้อย่างรวดเร็ว พร้อมระบบ Audit และ Logging บันทึกประวัติการจัดสรรเพื่อความโปร่งใส ตรวจสอบย้อนหลังได้ทุกขั้นตอน โดยโครงการสำคัญนี้มีกำหนดระยะเวลาดำเนินการรวม 24 เดือน ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2569 ถึง กันยายน 2571 โดยต้องการงบประมาณรวมทั้งสิ้น 15,000,000 บาท

ร่วมบริจาค... เชื่อมต่อจาก “ผู้ให้” สู่ “ผู้รอ” พัฒนาระบบจัดสรรอวัยวะให้มีประสิทธิภาพ เพื่อส่งต่อความหวังและเพิ่มโอกาสในการรักษาแก่ผู้ป่วยที่รอคอย

เพราะทุกวินาทีมีความหมาย ให้ทุกโอกาสในการให้...เดินทางไปถึงอีกหนึ่งชีวิตได้ทันเวลา